Ελευθερία

= απόσπασμα από το βιβλίο «Ελευθερία» του Επίκτητου –

Ποιος άνθρωπος είναι ελεύθερος και ποιος δούλος; Πώς μπορούμε να ζήσουμε μια καλή ζωή; Πότε τα πράγματα κι οι καταστάσεις γίνονται αφέντες του εαυτού μας;
Το σώμα μας, η υγεία μας, το σπίτι κι η περιουσία μας δεν είναι δικά μας, υποστηρίζει ο Επίκτητος. Δεν βρίσκονται κάτω απ’ τον δικό μας έλεγχο και, επομένως, όταν επιθυμούμε κάποιο απ’ αυτά τα πράγματα, επιθυμούμε κάτι που δεν εξαρτάται από εμάς. Κι ο άνθρωπος που επιθυμεί πράγματα που δεν εξαρτώνται από τον ίδιο δεν μπορεί παρά να είναι ένας δούλος.
«Καθάρισε τις ιδέες σου, ώστε να μη δεθεί πάνω σου κάτι που δεν είναι δικό σου, να μην αναπτυχθεί μαζί σου κάτι ξένο, και να μη λυπηθείς αν φύγει από σένα. Και λέγε εξασκούμενος καθημερινά, όπως εξασκείσαι στο γυμναστήριο, όχι ότι κάνεις φιλοσοφία, αλλά ότι προσπαθείς να κερδίσεις την ελευθερία σου. Γιατί αυτή είναι η πραγματική ελευθερία».

Η απάντηση στο πρόβλημα της ελευθερίας βρίσκεται στον έλεγχο της επιθυμίας: αυτός δύναται να αφορά, συνεπώς πρέπει να αφορά, μόνο τα πράγματα που είναι δικά μας, δηλαδή στη σφαίρα της εξουσίας μας, και όχι ξένα: «Γιατί εκείνο που δεν είναι στον έλεγχό σου αν θα τ’ αποκτήσεις ή αν θα το κρατήσεις όποτε το θελήσεις, αυτό δεν είναι κάτι δικό σου, αλλά κάτι ξένο. Και κράτα μακριά απ’ αυτό όχι μονάχα τα χέρια σου, αλλά πολύ βασικότερα την επιθυμία σου». Ο δρόμος για την ελευθερία ξεκινά από την παραπάνω διάκριση και συνεχίζεται με την έγνοια μόνο για όσα είναι δικά μας (εφ’ ημίν): όλα τα άλλα είναι ξένα (ουκ εφ’ ημίν), ακόμα και το σώμα μας. Σύμφωνα με μια εξαιρετική μεταφορά, πρέπει να κατακτήσουμε το «εσωτερικό κάστρο» μας: μόνο όταν γίνει κανείς «γνώστης συνολικά της επιστήμης της ζωής» και επιτύχει την «ακύρωση της λαχτάρας» θα έχει τον έλεγχο της ζωής του, εν πάση περιπτώσει των πραγμάτων που είναι στο χέρι του να ελέγχει.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s